Prawidłowe i nieprawidłowe zachowania niemowląt w wieku 10 miesięcy

  • 30 sierpnia 2019

10 miesiąc stanowi swego rodzaju punkt przełomowy w rozwoju naszych Maluchów. Oto bowiem mamy do czynienia z objawieniem się potężnej potencji małego człowieka do wychodzenia w górę i przyjmowania pozycji wysokiej za wszelką cenę. W poprzednich miesiącach przez czworakowanie i wstawanie wytrenował sobie silne obręcz barkową, brzuch i nogi, i teraz jest gotowy na przeskoczenie kolejnego kamienia milowego w rozwoju. Z pewnością wiedzą to wszyscy rodzice 10-cio miesięcznych i starszych Maluchów – one nie chcą już być układane na plecach do ubierania i rozbierania, nie lubią już leżeć na pleckach.

Co sprawia, że Maluchy wstają

W 10 miesiącu, tak jak w 9 Maluchy osiągają kolejny krok milowy. W tym okresie dochodzi do zmniejszenia się aktywności nisko podporowej. Nadal czworaki funkcjonują jako forma lokomocji, już udoskonalona i we wszystkich kierunkach. Natomiast w normie tego okresu rozwojowego, Maluchy mają dużą potrzebę do pionizacji przy podporze przodem.

Sposoby na pionizację Maluchów

Podejście do przedmiotu, mebla, rodzica, innego miejsca, które pozwoli mu wyjść w górę i wykorzystanie sumy siły mięśni rąk i nóg do przyjęcia pozycji stojącej. Maluchy w 10 miesiącu doskonalą hopsie-hopsie i próbują inicjować silny oraz wyraźny balans trzymając się w przód i w tył. Czyli doskonali element, nad którym pracował już wcześniej, to znaczy przemieszczanie obciążenia na pięty i na palce (zdjęcia 1 i 2 poniżej).

Zdjęcie 1 – Maluch przenosi obciążenie na palce
Zdjęcie 2 – Maluch przenosi obciążenie na pięty

Niemowlę wspina się na palce

Możecie u waszych Maluchów zaobserwować, że wspinają się na palce podczas pionizacji. Jeśli towarzyszy to sytuacji, w której Maluch chce coś sięgnąć to jest to naturalne zachowanie. Natomiast rodziców może niepokoić sytuacja, w której dziecko robi to przy każdej próbie pionizacji. W 10 miesiącu w pozycji stojącej Maluch musi obciążyć całą stopę, nie tylko palce, ale również piętę. Zdarza się, że bardzo aktywne maluchy, które np. w okresie 7-8 miesięcy już umiały wstawać, w 10 miesiącu próbują przemieszczać się bokiem (zdjęcie 3 poniżej), czyli trzymając się np. stołu, tapczanu czy innego elementu podporowego przemieszczają się do bocznie, dostawiając jedną stopę do drugiej, w prawo lub w lewo. Jest to jak najbardziej prawidłowe zachowanie motoryczne. A samo stanie na palcach nie powinno was niepokoić, pod warunkiem, że nie jest to dominujące zachowanie, które Maluch zawsze przejawia podczas prób pionizacji.

Zdjęcie 3 – Maluch trenuje chód bokiem w podporze

Pozycja stojąca – norma dla 10 miesiąca

Norma 10 miesiąca to zdobywanie pozycji stojącej. Maluchy, które to opanują zaczynają poszukiwać elementów, które mogą przepchnąć. Pomagają im one w utrzymaniu równowagi, dzięki czemu mogą przemieszczać się na nogach, a jednocześnie świetnie trenują wszystkie elementy odpowiedzialne za samodzielne chodzenie w późniejszym okresie.

Pchacz – najlepsza nauka chodzenia dla Malucha

Pchaczem może być odkurzacz, bo ma kółka i łatwo go przesuwać. Pchaczem może być również taboret czy małe krzesełko. Może być to karton lub kilka sklejonych ze sobą kartonów, które wypełnimy gazetami, żeby miały odpowiedni ciężar i stawiały opór Maluchowi. Jestem zwolennikiem najprostszych rozwiązań, które wspomogą Malucha w jego przemieszczaniu się.

Korzystając z pchacza Maluch trenuje możliwość zatrzymania, czyli w przyszłości kontroli, bez podporu do stania i chodzenia. Próbuje go przepchnąć w różnych kierunkach. Dzięki temu Maluch bardzo intensywnie stymuluje sobie stopy i całą kończynę dolną, bo kontroluje siłę odepchnięcia się. Świetnie to wpływa na jego motorykę. Oczywiście pamiętajmy, że Maluchy w tym wieku nie mają jeszcze wyrobionego zmysłu równowagi w pozycji stojącej, więc ich upadki czy takie charakterystyczne „klapnięcia na pupę” będą jak najbardziej naturalne.

Więcej na temat zalet pchacza przeczytacie w tekście fizjoterapeutki Falmedu – mgr Moniki Piętki.

Nieprawidłowe i niepokojące zachowania niemowląt w 10 miesiącu

Jakie zachowania powinny zwrócić waszą, rodziców szczególną uwagę:

– niechęć Malucha do wchodzenia do wysokiej pozycji,

– nieumiejętność stania przy podporze, nawet po postawieniu,

– nie inicjowanie wstawania do góry,

– chodzenie bardzo intensywnie i długo, tylko i wyłączeni na palcach,

– sztywnienie nóg, czyli nieumiejętność zrobienia hopsia-hopsia czy umiarkowanego przysiadu,

– sztywne upadki w tył – Maluszki w tym okresie trenując ten element hopsia hopsia i uczy się też z pozycji stojącej zejść do pozycji siedzącej. Czasami kończy się to śmiesznie, ponieważ przy lekko ugiętych kolanach po prostu „klapnie” na pupę . Niepokojącym zachowaniem będzie brak inicjowania zejścia do pozycji siedzącej stojącej, co będą uniemożliwiały sztywne nogi.

10 miesiąc – intensywny okres w rozwoju

10 miesiąc jest dla Malucha bardzo intensywnym okresem, ze względu na ćwiczenie i doskonalenie pozycji stojącej. Brakuje w niej jeszcze równowagi więc tym próbom pionizacji powinna towarzyszyć intensywna asekuracja rodziców.

Zdecydowanie odradzam jednak aby prowadzić w tym wieku Maluszki za ręce uniesione powyżej obręczy barkowej (zdjęcie 4 poniżej). Wywołuje to tylko zwiększenie napięcia w obręczy barkowej i utrwalanie złych wzorców. Samodzielne chodzenie przyjdzie już za moment i tutaj Maluch świetnie da sobie radę.

Zdjęcie 4 – Jak nie prowadzić niemowląt

Nadwrażliwość Malucha na bodźce

W 10 miesiącu niepokoić może nas również nieumiejętność samodzielnego siedzenia, a także siedzenia z okrągłymi pleckami kontynuowane z 9 miesiąca (zdjęcie 5 poniżej). Nieprawidłowym zachowaniem jest także niechęć do wstawania, czyli przebywanie w niskiej pozycji na brzuszku, mała aktywność ruchowa, a także podwyższone napięcie.

Zdjęcie 5 – okrągłe plecy to nieprawidłowe zachowanie w wieku 10 miesięcy

Skonsultować z fizjoterapeutą powinniście się szczególnie wtedy, gdy w 10 miesiącu wasz Maluch przejawia niepokój dotykowy, sztywność, płaczliwość i nadwrażliwość na bodźce. Te elementy z grupy sensomotorycznej, jeśli pozostaną niezaspokojone przez brak zdobywania doświadczeń dla propriorecepcji, utrudnią Maluchowi harmonijny rozwój w dalszych etapach. Brak aktywności fizycznej będzie często wpływał na jego płaczliwość, drażliwość, a także będzie miał proste przełożenie na chęć przebywania na rękach rodziców i ciągłego noszenia.

dr n. med. Stanisław Faliszewski

Przeczytaj pozostałe artykuły doktora Faliszewskiego!